Puchar Polski: Piękne historie i traumatyczne porażki

Puchar Polski towarzyszy Pogoni Szczecin od 1950 roku i przez te wszystkie dekady zdążył napisać jedną z najbardziej dramatycznych historii w dziejach klubu. Portowcy pięciokrotnie docierali do finału tych rozgrywek - i pięciokrotnie wracali do Szczecina bez trofeum. Do tego doszła długa seria eliminacji z rąk drużyn, które później sięgały po puchar, kilka legendarnych serii rzutów karnych i mecze, w których padało po kilkanaście bramek. Na podstawie danych zgromadzonych przez serwis kronikapogoni.pl przypominamy całą tę historię - sezon po sezonie.

PIĘĆ FINAŁÓW, ZERO TROFEÓW

Rdzeniem pucharowej opowieści Pogoni jest bolesna statystyka: klub grał w finale Pucharu Polski pięć razy i za każdym razem schodził z boiska pokonany.

Pierwszy raz Portowcy zameldowali się w finale w sezonie 1980/1981. Na neutralnym stadionie Calisii w Kaliszu Pogoń zmierzyła się z Legią Warszawa i przegrała 0:1 po golu Adama Topolskiego strzelonym dopiero w 118. minucie, już w dogrywce.

Rok później, w sezonie 1981/1982, Pogoń ponownie dotarła do finału - i ponownie przegrała 0:1, tym razem z Lechem Poznań na stadionie Śląska we Wrocławiu. O losach spotkania zadecydował gol Mirosława Okońskiego w 38. minucie. Dwa kolejne sezony, dwa finały, dwie porażki 0:1.

Na trzeci finał kibice Pogoni musieli czekać aż 28 lat. W sezonie 2009/2010 Portowcy dotarli do finału rozgrywanego na neutralnym stadionie Zawiszy w Bydgoszczy, gdzie zmierzyli się z Jagiellonią Białystok. I ponownie padł ten sam wynik co w obu poprzednich finałach - 0:1. Jedynego gola strzelił w 49. minucie Andrius Skerla.

Czwarty finał to już czasy zupełnie współczesne. W sezonie 2023/2024 Pogoń dotarła do finału i zmierzyła się z Wisłą Kraków. Tym razem Portowcy prowadzili - gola na 1:0 strzelił w 75. minucie Efthýmis Kouloúris - jednak Wisła doprowadziła do wyrównania w doliczonym czasie gry (90'+8, Eneko Satrústegui), a w 93. minucie Ángel Rodado dał krakowianom zwycięstwo 2:1. Był to pierwszy finał w historii klubu, w którym Pogoń w ogóle zdobyła bramkę - i pierwszy, w którym prowadziła.

Piąty finał, w sezonie 2024/2025, znów okazał się dramatyczny. Rywalem po raz trzeci w historii finałów była Legia Warszawa. Mecz był istną huśtawką nastrojów: Legia objęła prowadzenie po golu Luquinhasa (13'), Pogoń wyrównała przez Danijela Lončara (41'), po przerwie w krótkim odstępie padły trzy kolejne gole - Ryōya Morishita i Ilja Szkurin dali Legii prowadzenie 3:1, po czym Rúben Vinagre podwyższył na 4:1. Portowcy nie poddali się jednak do końca - Kacper Smoliński strzelił kontaktową bramkę w 90. minucie, ustalając wynik na 3:4. Legia po raz trzeci w historii pucharowych finałów Pogoni odebrała jej trofeum, a przy okazji sama została triumfatorem całych rozgrywek.

Tym samym bilans występów Pogoni w finałach Pucharu Polski to pięć porażek: 0:1 z Legią Warszawa (1980/1981), 0:1 z Lechem Poznań (1981/1982), 0:1 z Jagiellonią Białystok (2009/2010), 1:2 z Wisłą Kraków (2023/2024) i 3:4 z Legią Warszawa (2024/2025).

PRZEKLĘTA SERIA: WIECZNI PECHOWCY WOBEC PÓŹNIEJSZYCH MISTRZÓW

Analiza pełnej historii pucharowych zmagań Pogoni ujawnia jeszcze jeden powtarzający się motyw. Poza pięcioma finałami, Portowcy aż kilkanaście razy odpadali z rozgrywek z rąk drużyny, która później - już w tym samym sezonie - sięgała po Puchar Polski. Taka sytuacja miała miejsce między innymi w sezonach 1950/1951 (1/8 finału, Ruch Chorzów), 1963/1964 i 1965/1966 (oba razy półfinał, oba razy Legia Warszawa), 1969/1970 (1/8 finału, Górnik Zabrze), 1974/1975 (półfinał, Stal Rzeszów), 1976/1977 (1/8 finału, Zagłębie Sosnowiec), 1985/1986 (półfinał, GKS Katowice), 1986/1987 (ćwierćfinał, Śląsk Wrocław), 1987/1988 (ćwierćfinał, Lech Poznań), 1996/1997 (ćwierćfinał, Legia Warszawa), 2013/2014 (1/16 finału, Zawisza Bydgoszcz) oraz 2014/2015 (1/8 finału, Legia Warszawa).

Warto zwrócić uwagę zwłaszcza na sezony 1985/1986, 1986/1987 i 1987/1988 - trzy lata z rzędu Pogoń żegnała się z pucharem z rąk zespołu, który później triumfował w całych rozgrywkach (kolejno: GKS Katowice, Śląsk Wrocław i Lech Poznań).

MARATOŃSKIE SERIE RZUTÓW KARNYCH

W historii pucharowych zmagań Pogoni nie brakuje też spotkań rozstrzygniętych dopiero po serii rzutów karnych, a dwa z nich zasługują na szczególną uwagę ze względu na wyjątkowo długi przebieg. W sezonie 2001/2002, w 1/16 finału, Pogoń zremisowała z Lechem Poznań 0:0, a o awansie Poznaniaków zadecydowała seria karna wygrana przez Lecha 12:11. Dwie dekady później, w sezonie 2022/2023, w tej samej fazie rozgrywek Pogoń zremisowała z Rekordem Bielsko-Biała 3:3, a tym razem to Portowcy wygrali maratońską serię jedenastek - również 12:11 - i awansowali do kolejnej rundy (w której polegli 0:1 z Rakowem Częstochowa). Dwa spotkania, dwadzieścia jeden lat różnicy, identyczny wynik karnych - raz na niekorzyść, raz na korzyść Pogoni.

Inne pamiętne serie karne w historii klubu to zwycięstwo 5:4 nad Stomilem Olsztyn (1973/1974, 1/16 finału), zwycięstwo 9:7 nad Arkonią Szczecin w tej samej edycji (1/8 finału) oraz porażka 3:4 z Wisłą Płock w sezonie 2020/2021, w tym przypadku jednak Pogoń mimo wszystko awansowała, bo seria ta zakończyła się na korzyść Portowców w kolejnym starciu tamtej rundy.

NIESPODZIANKI I ROZCZAROWANIA

Puchar Polski bywał dla Pogoni również źródłem bolesnych niespodzianek. W sezonie 2017/2018 Portowcy najpierw efektownie pokonali u siebie Lecha Poznań 3:0 w 1/16 finału, by w kolejnej rundzie zremisować bezbramkowo z niżej notowaną Bytovią Bytów i odpaść po przegranej serii rzutów karnych. Podobnie w sezonie 2021/2022 Pogoń odpadła już w 1/32 finału, przegrywając 1:2 z występującym wówczas na zapleczu ekstraklasy KKS-em 1925 Kalisz.

Ciekawostką jest też sezon 1983/1984, gdy w dwumeczu ćwierćfinałowym ze Stalą Mielec obie drużyny zdobyły po trzy bramki w dwóch spotkaniach, a o awansie mielczan zadecydowała zasada bramek strzelonych na wyjeździe.

NAJWIĘKSZE SUKCESY POZA FINAŁAMI

Poza pięcioma finałami Pogoń kilkukrotnie docierała też do półfinału, nie zdołała jednak nigdy przełamać się w tej fazie rozgrywek. Oprócz wspomnianych już porażek z późniejszymi mistrzami (1963/1964 i 1965/1966 z Legią, 1974/1975 ze Stalą Rzeszów, 1985/1986 z GKS-em Katowice), Pogoń odpadła w półfinale również w sezonie 2016/2017, przegrywając dwumecz z Lechem Poznań aż 0:4 (0:3 na wyjeździe, 0:1 u siebie) - to jedna z najboleśniejszych porażek w tej fazie rozgrywek w historii klubu, tym bardziej że w tamtym sezonie w drodze do półfinału Pogoń wyeliminowała między innymi Jagiellonię Białystok (4:1).

ZESTAWIENIE: JAK DALEKO POGOŃ DOCIERAŁA W KAŻDEJ EDYCJI

Poniższe zestawienie prezentuje najdalej osiągniętą rundę Pucharu Polski przez Pogoń Szczecin w każdej z sezonów udokumentowanych przez serwis kronikapogoni.pl. Dla sezonów 1955-1961 oraz 2007/2008-2008/2009 serwis nie podaje danych o udziale klubu w rozgrywkach pucharowych.

| Sezon | Osiągnięta runda | Kto wyeliminował Pogoń |
|---|---|---|
| 1950/1951 | 1/8 finału | Ruch Chorzów (triumfator rozgrywek) |
| 1953/1954 | 1/8 finału | Szombierki Bytom |
| 1954/1955 | 1/16 finału | Górnik Wałbrzych |
| 1961/1962 | 1/16 finału | Polonia Bytom (po powtórce meczu) |
| 1962/1963 | 1/8 finału | Lech Poznań |
| 1963/1964 | 1/2 finału (półfinał) | Legia Warszawa (triumfator rozgrywek) |
| 1964/1965 | 1/8 finału | Czarni Żagań |
| 1965/1966 | 1/2 finału (półfinał) | Legia Warszawa (triumfator rozgrywek) |
| 1966/1967 | 1/16 finału | Lechia Gdańsk |
| 1967/1968 | 1/8 finału | Polonia Bydgoszcz |
| 1968/1969 | 1/16 finału | Olimpia Poznań |
| 1969/1970 | 1/8 finału | Górnik Zabrze (triumfator rozgrywek) |
| 1970/1971 | 1/16 finału | Odra Opole |
| 1971/1972 | 1/16 finału | Arka Gdynia |
| 1972/1973 | 1/16 finału | Zawisza Bydgoszcz (karne) |
| 1973/1974 | 1/8 finału | Arkonia Szczecin (karne) |
| 1974/1975 | 1/2 finału (półfinał) | Stal Rzeszów (triumfator rozgrywek) |
| 1975/1976 | 1/16 finału | Gwardia Koszalin |
| 1976/1977 | 1/8 finału | Zagłębie Sosnowiec (triumfator rozgrywek) |
| 1977/1978 | 1/16 finału | Bałtyk Gdynia |
| 1978/1979 | 1/8 finału | Wisła Kraków |
| 1979/1980 | 1/16 finału | Gwardia Koszalin (karne) |
| 1980/1981 | FINAŁ (0:1) | Legia Warszawa (triumfator rozgrywek) |
| 1981/1982 | FINAŁ (0:1) | Lech Poznań (triumfator rozgrywek) |
| 1982/1983 | 1/8 finału | Zagłębie Sosnowiec |
| 1983/1984 | 1/4 finału (ćwierćfinał) | Stal Mielec (dwumecz, gole na wyjeździe) |
| 1984/1985 | 1/16 finału | Gwardia Warszawa |
| 1985/1986 | 1/2 finału (półfinał) | GKS Katowice (triumfator rozgrywek, dwumecz) |
| 1986/1987 | 1/4 finału (ćwierćfinał) | Śląsk Wrocław (triumfator rozgrywek, dwumecz) |
| 1987/1988 | 1/4 finału (ćwierćfinał) | Lech Poznań (triumfator rozgrywek, dwumecz) |
| 1988/1989 | 1/4 finału (ćwierćfinał) | Ruch Chorzów (dwumecz) |
| 1989/1990 | 1/4 finału (ćwierćfinał) | Stal Mielec (dwumecz) |
| 1990/1991 | 1/16 finału | Jagiellonia Białystok (po dogrywce) |
| 1991/1992 | 1/16 finału | Zawisza Bydgoszcz (po dogrywce) |
| 1992/1993 | 1/16 finału | Wisła Kraków (po dogrywce) |
| 1993/1994 | 1/16 finału | Motor Lublin (karne) |
| 1994/1995 | 1/16 finału | Olimpia Poznań |
| 1995/1996 | 1/16 finału | Szombierki Bytom |
| 1996/1997 | 1/4 finału (ćwierćfinał) | Legia Warszawa (triumfator rozgrywek) |
| 1997/1998 | 1/8 finału | GKS Bełchatów |
| 1998/1999 | 1/16 finału | Aluminium Konin |
| 1999/2000 | 1/16 finału | Ruch Chorzów |
| 2000/2001 | 1/16 finału | Odra Opole |
| 2001/2002 | 1/16 finału | Lech Poznań (karne 11:12) |
| 2002/2003 | 1/4 finału (ćwierćfinał) | RKS Radomsko (dwumecz 2:3) |
| 2003/2004 | 1/8 finału | Jagiellonia Białystok |
| 2004/2005 | 1/4 finału (ćwierćfinał) | Wisła Kraków (dwumecz 0:1) |
| 2005/2006 | 1/8 finału | Kujawiak Włocławek (dwumecz) |
| 2006/2007 | 1/8 finału | Lech Poznań |
| 2009/2010 | FINAŁ (0:1) | Jagiellonia Białystok (triumfator rozgrywek) |
| 2010/2011 | 1/16 finału | Legia Warszawa |
| 2011/2012 | 1/32 finału | Stomil Olsztyn |
| 2012/2013 | 1/32 finału | Olimpia Grudziądz |
| 2013/2014 | 1/16 finału | Zawisza Bydgoszcz (triumfator rozgrywek) |
| 2014/2015 | 1/8 finału | Legia Warszawa (triumfator rozgrywek) |
| 2015/2016 | 1/16 finału | Jagiellonia Białystok |
| 2016/2017 | 1/2 finału (półfinał) | Lech Poznań (dwumecz 0:4) |
| 2017/2018 | 1/8 finału | Bytovia Bytów (karne) |
| 2018/2019 | 1/32 finału | GKS Katowice (karne) |
| 2019/2020 | 1/16 finału | Stal Mielec |
| 2020/2021 | 1/8 finału | Piast Gliwice |
| 2021/2022 | 1/32 finału | KKS 1925 Kalisz |
| 2022/2023 | 1/8 finału | Raków Częstochowa |
| 2023/2024 | FINAŁ (1:2) | Wisła Kraków (triumfator rozgrywek) |
| 2024/2025 | FINAŁ (3:4) | Legia Warszawa (triumfator rozgrywek) |
| 2025/2026 | 1/8 finału | Widzew Łódź |

Statystyka mówi sama za siebie: pięć finałów, zero trofeów, siedemnaście porażek z późniejszymi triumfatorami rozgrywek. Puchar Polski wciąż czeka więc na to, by trafić do gabloty klubu ze Szczecina - a każdy kolejny sezon to nowa szansa, by wreszcie odmienić ten los.